Kurki, znane botanikom jako pieprznik jadalny, to jedne z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych grzybów na naszych stołach. Ich soczysta, żółto-pomarańczowa barwa i charakterystyczna budowa – kapelusz i trzon stanowiące jednolitą całość – sprawiają, że trudno je pomylić z innymi gatunkami. Co ciekawe, w przeciwieństwie do wielu innych grzybów, kurki niemal nigdy nie bywają robaczywe, co już samo w sobie jest ich małą przewagą nad leśnymi kuzynami.

Bogactwo składników odżywczych
Choć grzyby często postrzega się jako mało wartościowe poza smakiem i aromatem, kurki przeczą temu stereotypowi. Zawierają witaminy A, C, E, D2, PP oraz z grupy B, a także minerały takie jak miedź, cynk, selen, fosfor, potas, żelazo i mangan. Wszystko to przy niezwykle niskiej kaloryczności – jedyne 19 kcal na 100 g. Dzięki temu kurki idealnie wpisują się w diety odchudzające, jednocześnie dostarczając organizmowi cennych mikroelementów.

Naturalna broń przeciw pasożytom
Kurki kryją w sobie wyjątkową substancję – hitinmannoza. Ten naturalny związek unieszkodliwia jaja pasożytów i paraliżuje ich układ nerwowy, co w efekcie prowadzi do ich obumarcia. Działa przy tym łagodniej niż syntetyczne preparaty farmaceutyczne i nie obciąża wątroby. Obok niej znajdziemy w kurkach kwas trametonolinowy, znany z właściwości przeciwwirusowych i wspierających w leczeniu chorób wątroby, oraz ergosterol – roślinną prowitaminę D2 o potencjale przeciwnowotworowym.

Wrażliwość na obróbkę
Najważniejszy warunek zachowania tych leczniczych właściwości? Unikanie temperatur powyżej 50–55°C i soli kuchennej podczas przygotowania. Wysoka temperatura niszczy zarówno hitinmannozę, jak i kwas trametonolinowy, dlatego klasyczne smażenie czy gotowanie pozwoli nam jedynie skorzystać z walorów smakowych i mineralnych grzyba, ale nie z jego pełni właściwości zdrowotnych.

Tradycyjne przepisy

1. Nalewka z kurek – drobno pokrojone świeże kurki zalewa się wódką i odstawia w chłodne miejsce na 14 dni. Taka nalewka, stosowana w małych dawkach, jest tradycyjnie używana jako naturalny środek przeciwpasożytniczy.
2. Suszone kurki – grzyby oczyszcza się, myje, suszy w temperaturze nie wyższej niż 50°C (najlepiej na słońcu) i miele na proszek. Można je później dodawać do sałatek, twarożku czy kanapek. Dzięki temu zachowują swoje właściwości przez cały rok.

Kurki w kulturze i medycynie ludowej
Od wieków w medycynie ludowej kurki uchodziły za „czyszczące krew” i poprawiające wzrok. Choć współczesna nauka podchodzi do takich twierdzeń z rezerwą, potwierdza jednak ich bogaty skład odżywczy i potencjał w profilaktyce chorób pasożytniczych. Ich wczesne pojawienie się w sezonie i odporność na robaki czyni je nie tylko cennym, ale i wdzięcznym do zbioru skarbem lasu.

Podsumowując – kurki to więcej niż grzyby. To naturalny suplement, estetyczna ozdoba talerza i smak, który łączy tradycję z nowoczesną wiedzą o zdrowiu. Jeśli potraktujemy je z należytą delikatnością w kuchni, mogą stać się jednym z naszych najlepszych sprzymierzeńców w dbaniu o odporność.